Na wstępie powiem, że nazwa “szkło kontaktowe” nie jest najlepszym określeniem. Początkowo soczewki były wykonane ze szkła i stąd ta nazwa. Nie można było ich nosić dłużej niż kilka godzin ze względu na brak dopływu tlenu do oka i szybko zaczęto szukać innych materiałów. Niemniej w tym artykule opisując dwa podstawowe materiały z których wykonane są soczewki kontaktowe, po raz ostatni będę czasami używać określenia szkło kontaktowe.

Soczewki hydrożelowe

Są dwa typy soczewek, które różnią się między sobą przepuszczalnością tlenu i zawartością wody. Starszym typem soczewek są soczewki hydrożelowe, które przekazują tlen do oka za pomocą zawartej w nich wody. Im tej wody w hydrożelu jest więcej, tym do oka dociera więcej tlenu. Często zdarza się że wyższa zawartość wody prowadzi do większego komfortu oka, ponieważ są one bardziej miękkie. Jednak miękkość ta powoduje, że szkło kontaktowe jest bardziej podatne na uszkodzenia, np. paznokciem oraz trudniej jest ją umieścić w oku. Niezależnie od tego jak dużo wody jest w hydrożelu to i tak przepuszczalność tlenu jest zbyt niska, aby soczewki mogły być noszone przez całą dobę. Z tego powodu mogą one być noszone przez maksymalnie 12 godzin. Przykładem soczewek hydrożelowych są 1-Day Acuvue Moist, Acuvue Define, Soflens 59, Frequency 55, Acuvue 2, Proclear.

Soczewki silikonowo-hydrożelowe.

Soczewki silikonowo-hydrożelowe są soczewkami nowej generacji gdzie głównym czynnikiem transportującym tlen nie jest woda lecz silikon. Czyni je to bardziej nawilżonymi, zapewniając większy komfort użytkowania i bezpieczeństwo przy jednocześnie dłuższej możliwości noszenia, niż w przypadku zwykłej soczewki. Silikon w soczewkach jest  odpowiednio elastyczny i całkowicie neutralny dla organizmu, dzięki czemu nie powoduje alergii i podrażnień. Wysoka przepuszczalność tlenu i optymalne nawilżenie sprawia, że ten rodzaj szkieł kontaktowych można nosić przez długi czas. Dzieli się je na trzy generacje:

Pierwsza generacja soczewek

wykonana jest z lotrafilconu A i  balafilcon A. Hydrofilny – lubiący wodę żel i hydrofobowy – nielubiący wody silikon zostały wyraźnie rozdzielone podczas produkcji. Ich charakterystyczną cechą jest niska zawartość wody i wysoka przepuszczalność tlenu.  Materiał jest twardszy od hydrożeli i mniej elastyczny, co może wywoływać powikłania mechaniczne. Silikon jest z natury hydrofobowy i soczewki mają gorszą zwilżalność, co może sprzyjać szybszemu powstawaniu osadów na szkle kontaktowym. Do pierwszej generacji należą soczewki Pure Vision i Air Optix Night and Day.

Druga generacja soczewek

Producenci chcąc przełamać problemy zmniejszają ilość silikonu i zwiększają ilość wody w celu zmniejszenia sztywności szkieł kontaktowych. Dodają lubrykanty (preparaty na bazie wody, oleju lub silikonu) do soczewek lub do płynu, w którym soczewki są zanurzone. Zmniejszenie jednak zawartości silikonu skutkuje zmniejszeniem tlenoprzepuszczalności, natomiast lubrykanty nie zawsze udaje się utrzymać w soczewce przez cały okres noszenia. Materiałami drugiej generacji są Galyfilcon A i Senofilcon A. Materiały te łączą się razem z wewnętrznym środkiem nawilżającym. Do tej grupy soczewek należą soczewki Acuvue Oasys oraz Oasys 1 day.

W trzeciej generacji soczewek

materiał składa się z długich łańcuchów silikonu i dzięki temu nie trzeba dodawać dużo silikonu aby uzyskać wysoką transmisyjność tlenu. Mniejsza ilość silikonu w materiale powoduje, że soczewka jest bardziej miękka o większym komforcie noszenia.Wiązania wodorowe łączą silikon z molekułami wody i dzięki temu materiał jest naturalnie zwilżany, woda utrzymuje się w strukturze soczewki. Nie trzeba stosować dodatkowych środków nawilżających, pokryć lub obróbki powierzchni znanych z poprzednich generacji soczewek silikonowo – hydrożelowych. Najnowsze technologie przełamują ograniczenia soczewek silikonowo – hydrożelowych. W poprzednich generacjach soczewek silikonowo – hydrożelowych jeśli zwiększaliśmy ilość wody i jednocześnie zmniejszaliśmy zawartość silikonu, to spadała transmisyjność tlenu materiału. Szkło kontaktowe trzeciej generacji zawierają dużo wody i jednocześnie przepuszcza dużo tlenu. Materiałem najnowszej generacji jest Comfilcon A stosowany w soczewkach Ultraflex Premier. Innymi soczewkami trzeciej generacji są PremiO, Ultraflex, Ultra HD.

Gradient uwodnienia

Nowatorską technologię zastosowała firma Alcon w Dailies Total 1. Są to soczewki wykorzystujące w procesie produkcji najnowszą technologię LightStream, pozwalającą na uzyskanie gradientu uwodnienia. Charakteryzują się narastającym uwodnieniem od 33% w części wewnętrznej do ponad 80% w warstwie powierzchniowej, do niemal 100% na samej powierzchni soczewki. Strefa wewnętrzna to materiał silikonowo-hydrożelowy Delafiloc A o niskim uwodnieniu zapewniającym wysoką transmisję tlenu. Strefa powierzchniowa wykonana jest z ultragładkiego hydrofilnego żelu zapewniającego wyjątkową lubrykację.

szkło kontaktowe - Total 1

Szkło kontaktowe – przestarzałe określenie

Teraz już wiadomo dlaczego nazwa szkło kontaktowe nie odzwierciedla rzeczywistości. Od dzisiaj stosujmy tylko jedno określenie: soczewka kontaktowa.

 

  • Czy ten artykuł był pomocny?
  • Tak   Nie