Historia okularów

Od jak dawna znane są okulary? Jak wyglądała historia okularów i czy wiadomo kto je wynalazł ? Odpowiedzi na te pytania mogą być dla niektórych czytelników dość zaskakujące. We współczesnym, codziennym życiu często (zapominamy o tym) albo nie zwracamy uwagi na to, że są takie wynalazki, które mają ogromny wpływ na rozwój społeczeństwa, gospodarki i kultury chociaż pozornie wydaje się nam, że ten wpływ jest niewielki. Uważam, że takim  nie zawsze właściwie docenionym wynalazkiem są okulary.

Warto więc zapoznać się z ich znaczeniem w naszym życiu, gdyż takiej wiedzy nie zdobywamy przecież na lekcjach w szkole. Nie zawsze i nie dokładnie wiemy jaki wpływ miała historia okularów na rozwój różnych dziedzin wiedzy, a także gospodarki.

Obecnie we współczesnym  społeczeństwie nie wyobrażamy sobie życia bez tego wynalazku. Dzięki okularom korygujemy zmysł wzroku, dlatego nie tylko możemy w pełni podziwiać piękno otaczającego nas świata, ale przede wszystkim ten wspaniały wynalazek ułatwia nam zdobywanie wiedzy zawartej w bogatej literaturze, internecie i różnych środkach masowego przekazu. Wszędzie tam gdzie chcemy sięgnąć sprawnym okiem sięgamy po ten wynalazek. Pochodzenie okularów, czasu ich wynalezienia oraz wynalazcy trudno jednoznacznie określić.

.

Pierwsze okulary, we współczesnym tego słowa znaczeniu pojawiły się we Włoszech w marcu 1317r i były nazywane „oglarios de vitro”. Jednak już wcześniej próbowano używać prostych przedmiotów, prototypów do polepszenia wzroku.

Historia okularów zaczęła się od wykorzystywania szkła, które powstawało w wyniku stopienia piasku pod wpływem uderzenia w niego pioruna. Później nauczono się je wytapiać celowo. Na podstawie zachowanych dowodów uważa się, że produkcja szkła liczy sobie już ponad 40 wieków, czyli jest starsza niż wytop metalu.
Do powiększania wykorzystywano również rożne naturalne przezroczyste kryształy. Natomiast wypolerowane kryształy znane były jako pełniące rolę zwierciadła, czy były tylko elementami biżuterii albo przedmiotami rytualnymi i tak do około roku 1000 n.e. szkło nie było traktowane jako materiał optyczny.
Z czasów starożytnych pochodzą świadectwa o istnieniu pierwszych nauk leczenia oczu, a nawet dokonywaniu zabiegów usuwania zaćmy. Jednak bardzo powoli rodziła się wiedza o sposobie widzenia.

Historia okularów, dopiero po roku 1000 n.e., odnotowuje w pismach naukowych pochodzących z arabskiego kręgu kultury, znaleźć można pierwsze informacje dotyczące optycznych właściwości soczewek.
 .
historia okularówW tedy też, właśnie w Europie, z przezroczystego szkła lub kryształu kwarcu wykonywano fragment kuli i kładziono płaską stroną na karcie księgi, co dawało powiększone litery. Nazywano je kamieniami do czytania.
 .
Zauważono również, że lepsze efekty otrzymuje się umieszczając taką soczewkę przed okiem. Wtedy właśnie pojawiły się próby zamocowania soczewki by nie trzeba było zajmować do tego rąk. Około 1285r na terenach obecnych północnych Włoch udało się oprawić dwie soczewki w jedną oprawę, i tak powstały okulary. Oprawy zaczęto wykonywać z rogu, drewna, kości i skóry. Traktowano je jako wynalazek do pomocy starcom. W niedługim czasie w Wenecji rozpoczęto wyrabianie ich masowo przez szklarzy. Szybko wędrowni rzemieślnicy roznieśli po Europie sztukę wyrobu okularów.
 rozkladane    .
W połowie XIV w. do produkcji opraw wykorzystywano już metale złota, srebra, miedzi czy żelaza, co umożliwiło wykonanie sprężystego mostku pozwalając zacisnąć okulary na nosie. W krótkim czasie zwiększyło to znacznie wygodę ichwachlarz noszenia. Jednak trzymanie ich przed oczami powodowało uciskanie nosa. Dlatego na popularności zyskiwały wówczas okulary nożyczkowe. Jednak ciągle szukano nowych rozwiązań, zwłaszcza, że okulary szybko zyskiwały na popularności, gdyż upowszechniał się druk. Wtedy też handlem okularami zajmowali się wędrowni kramarze, dźwigali oni kosze pełne okularów, gdzie u każdego z nich klienci mogli wyszukać sobie najlepiej pasujące binokle.
rozkladane2
 .
 .
Historia okularów, mówi nam, że w XV w. powstały już duże ośrodki produkcji okularów. Pierwsze soczewki dla krótkowidzów powstały dopiero w XVI w. a około XVII w. zaczęto soczewki dzielić wg mocy. W następnych latach coraz szybciej i dokładniej poznawano anatomię oka i prawa optyki. Ciągle natomiast udoskonalano produkcję szkieł i opraw. Kolejną propozycją były okulary jednooczne trzymane na rna-tasmeączce (tzw. monokl).
monokle
 .
.
Jednak przez następne 300 lat nie rozwiązano problemu mocowania okularów na nosie dlatego, że na przeszkodzie stał niekorzystnie położony środek ciężkości okularów i różne ukształtowanie u ludzi nosa i uszu. Hiszpańscy optycy próbowali rozwiązać ten problem przy pomocy tasiemek, które można by owinąć wokół uszu.
proste
Dużym przełomem było wynalezienie w 1760r przez londyńskiego optyka zauszników spoczywających na uszach. To było rozwiązanie, które bardzo szybko się przyjęło. Wkrótce połączono oprawki z zausznikami poprzez zawiasy.
W XVIII w. społeczeństwo, głównie lepiej sytuowane, zaczęło stosować dwie soczewki zamocowane w jedną oprawę z  zamocowaną  do niej rączką do trzymania. Ten wynalazek nosił nazwę Lorgnon. Był on bardzo bogato zdobiony i często traktowany bardziej jako biżuteria.
W XIX w. angielska arystokracja upodobała sobie pojedyncze szkiełko – monokl, które utrzymywane było przed okiem pomiędzy brwią a policzkiem. By go nie zgubić opatrzony był w łańcuszek lub tasiemkę mocowaną do ubrania. Moda ta szybko przedostała się do Austrii i Rosji, gdzie nosiły go osoby z wyższych sfer, zwłaszcza pruscy oficerowie. Dopiero w tych latach powstaje pierwsza fabryka okularów w USA o nazwie Bausch&Lomb. Założona została przez niemieckiego emigranta J.J. Bauscha. W Europie największym ośrodkiem produkcji okularów były Włochy, a zwłaszcza okolice Wenecji. Po I wojnie światowej i upadku Prus moda na noszenie monokla zanikła.
 .

SONY DSC
Na początku XX w.  popularność zyskały okulary trzymające się same na nosie przy pomocy sprężystego uchwytu. Nazywane były pince-nez lub binokl.
 .
 .
W Polsce historia produkcji soczewek okularowych zaczęła się w czasach przedwojennych. Na skalę masową zaczęto je produkować dopiero po 1930r w Katowicach w zakładach “IWOKA”, które po wojnie zmieniły nazwę na “OPTA”. W 1945r powstała Jeleniogórska Wytwórnia Optyczna, jedna z większych hut szkła optycznego w Europie Środkowo-Wschodniej. W 1990r fabryka ta zmieniła nazwę na JZO i poczyniła gruntowne przeobrażenia w zakresach strukturalnych, wytwórczych i asortymentowych, by sprostać wymogom obecnego rynku optycznego. .
 .
W dzisiejszych czasach producenci soczewek okularowych ( m. in. Zeiss, Essilor ) oferują nam szeroki wachlarz produktów, aby sprostać wymaganiom szybkiego trybu życia jaki prowadzimy. Okulary wykonywane są indywidualnie wg naszych potrzeb. A światowe domy mody prześcigają się w projektowaniu nowych modeli opraw, bo okulary to nie tylko konieczność korekcji wady ale ważny dodatek, możliwość wyrażenia siebie i podkreślenia swojego stylu.
Anna
.
.
 .
Na koniec galeria niezwykłych okazów z muzeum Luxottici:
 muzeum-10 muzeum-1 muzeum-2 muzeum-3 muzeum-5 muzeum-29 muzeum-11 muzeum-16 muzeum-31 muzeum-33 muzeum-41 muzeum-15
 .
 .

  • Czy ten artykuł był pomocny?
  • Tak   Nie