ASTYGMATYZM czyli NIEZBORNOŚĆ

Astygmatyzm

Polega na różnej sile załamywania promieni świetlnych w płaszczyznach: pionowej, poziomej lub skośniej układu optycznego oka. W przypadku występowania astygmatyzmu rogówka (rzadziej soczewka) nie jest idealnie okrągła czyli np. nie ma kształtu wycinka piłki nożnej a piłki do rugby.
Układ optyczny oka nie ma jednego punktowego ogniska, co powoduje, że obraz na siatkówce nie jest dobrze zogniskowany. Odczuwamy to jako krzywienie się obrazu lub problem z jego ostrością.
Objawy :
– zamglone widzenie do bliży i dali niezależnie od wieku
– bóle głowy
– łzawienie bądź pieczenie oczu
– mrużenie oczu dla polepszenia widzenia
– pionowe linie bardziej wyraźne niż poziome lub odwrotnie

Niezborność jest zjawiskiem bardzo powszechnym. Szacuje się że ok. 40 % ludzi wymaga już korekcji cylindrycznej co najmniej 0,75 D.

Rodzaje astygmatyzmu:

Astygmatyzm regularny: przekroje o największej i najmniejszej mocy tworzą ze sobą kąt prosty. Wyróżniamy tu astygmatyzm: prosty, odwrotny, skośny.
Prosty– gdy rogówka, jest bardziej wypukła w przekroju pionowym niż poziomym (kąt cylindra dodatniego zbliżony do 90°, cylindra ujemnego 180°).
Odwrotny – gdy rogówka jest bardziej wypukła w przekroju poziomym niż pionowym(kąt cylindra dodatniego zbliżony do 180°, cylindra ujemnego 90°).
Skośny– gdy południk o największej mocy łamiącej jest położony w przedziałach od 31 do 59 stopni lub 121 do 149 stopni.
Astygmatyzm nieregularny: brak jest głównych przekrojów, które krzyżują się pod kątem prostym, albo jest ich więcej niż dwa. Ze względu na położenie ognisk astygmatycznych względem siatkówki wyróżniamy:

  • Astygmatyzm krótkowzroczny zwykły – jedno ognisko leży na siatkówce, drugie przed nią.
    astygmatyzm krótkowzroczny zwykły
    (skośna żółta kreska oznacza wyraźny obraz rozciągnięty na różnych odległościach – czyli nie jest on punktowy, zielona kreska pionowa oznacza największą odległość na osi optycznej oka, przy której powstaje ostry obraz, czarna kreska to oś optyczna oka, a wycinek okręgu oznacza siatkówkę oka)
  • Astygmatyzm krótkowzroczny złożony – oba ogniska znajdują się przed siatkówką, w obu przekrojach oko jest krótkowzroczne.
    astygmatyzm krótkowzroczny złożony
  • Astygmatyzm mieszany – jedno ognisko leży przed siatkówką, drugie znajduje się za nią.
    astygmatyzm krótkowzroczny mieszany
  • Astygmatyzm nadwzroczny zwykły – jedno ognisko leży na siatkówce, drugie leży za nią.
    astygmatyzm nadwzroczny zwykły
  • Astygmatyzm nadwzroczny złożony – oba ogniska leżą za siatkówką, w obu przekrojach oko jest nadwzroczne.

Co jeszcze powinniśmy wiedzieć o astygmatyzmie

Niezborność nie jest chorobą oczu a jedynie wadą wzroku tak jak krótkowzroczność lub nadwzroczność. Podlega dziedziczeniu i niewielkim zmianom w trakcie życia człowieka z tendencją do zmiany w kierunku astygmatyzmu odwrotnego w latach późniejszych.
U małych dzieci do lat 3, jeśli nie jest wykryty i korygowany, duży astygmatyzm może prowadzić do niedowidzenia. Istotne jest by był odpowiednio korygowany w wieku szkolnym, gdyż może to znacząco wpłynąć na nabywanie zdolności czytania i wyniki w nauce.

Jak korygujemy astygmatyzm

Wadę możemy korygować za pomocą soczewek okularowych (cylindrycznych), kontaktowych (torycznych miękkich lub twardych), oraz operacyjnie. Jeśli chodzi o cenę soczewek kontaktowych ze względu na bardziej złożoną technologię, będzie ona wyższa w porównaniu do sferycznych. Przy soczewkach okularowych i astygmatyzmie nieprzekraczającym 2,00 D cena zazwyczaj nie ulegnie zmianie.
Korekcja astygmatyzmu polega na wprowadzeniu soczewki cylindrycznej, której moc zmienia się wzdłuż przekrojów w sposób odwrotny do niezborności oka. Z powodu możliwej zmiany wady, konieczne są wizyty kontrolne przynajmniej raz w roku.

Jak w domu sprawdzić czy mam astygmatyzm

Żeby sprawdzić czy ma się tę wadę wzroku, a nawet jak dużą, można wykonać mały test.
Z odległości ok. 1 m zasłaniając oko lewe sprawdzić czy niektóre linie wydają się bardziej wyraźne, pogrubione, podczas gdy inne są niewyraźne, jaśniejsze. Niektóre mogą wydawać się bardziej odległe. Może to świadczyć o występującej niezborności.

test Amslera

Czynność należy powtórzyć dla drugiego oka. Im bardziej pogrubione są niektóre linie tym większy astygmatyzm.
Test można również wykonać w okularach by sprawdzić w jakim stopniu udało się skorygować astygmatyzm oka. Poniżej przykład jak może widzieć osoba z astygmatyzmem ok. 1,0D cylindrycznej.

test Amslera - przykład
Osoby powyżej 20-30 lat (im starsze tym bardziej) nie zawsze będą mogły nosić szkła cylindryczne jeśli nie zaczęły tego robić w młodości. Mogą nie zaakceptować ich pomimo ostrzejszego widzenia.

Więcej o korekcji astygmatyzmu na stronie: www.optyk.lublin.pl/oferta/soczewki-kontaktowe/soczewki-toryczne/

 

  • Czy ten artykuł był pomocny?
  • Tak   Nie